Zelfkennis: hoe haal je het beste uit jezelf?

Dicht bij jezelf blijven

In mijn werk als coach is het een hot item: zelfkennis. Hoe goed ken je jezelf? Heel vaak hoor ik van sporters die een lastige periode hebben gehad dat ze één ding geleerd hebben: ’Ik moet voortaan echt dicht bij mezelf blijven.’ Interessant denk ik dan. Want weet iemand wat dat is:?  ‘Dicht bij jezelf blijven?’ Daarvoor moet je jezelf heel goed kennen. Eitje, toch?

Hoe doe je zelfkennis op?

Zelfkennis proberen we veelal op te doen door naar ons zelf te kijken en op ons eigen handelen te reflecteren. Het zogenaamde introspectie. Het probleem daarmee is echter dat we alleen naar bewust gedrag kijken. En laat het nou zo zijn dat een heel groot deel van ons gedrag onbewust plaatsvindt. En ook de motieven voor ons gedrag zijn veelal onbewust. Het komt er dus op neer dat we heel veel over onszelf te weten komen door goed naar de feedback van anderen te luisteren. Want voor hen is ons gedrag vaak veel beter zichtbaar.

Denk bijvoorbeeld aan lichaamshouding. Lichaamstaal laat vaak zien hoe we ons, onbewust, voelen in een bepaalde situatie. Dit is alleen voor anderen veel beter zichtbaar dan voor onszelf.

Hoe ga je om met feedback van anderen?

De feedback van anderen kan je dus enorm helpen om je zelfbeeld te verduidelijken. In de sport is het zo dat je die feedback dan ook regelmatig krijgt. Zo werd een voetballer met wie ik werk laatst in de media uitgemaakt voor een slappe kerel zonder ruggengraat. Zo. Weer een dosis zelfkennis. En dat terwijl de trainer hem prijst om zijn doorzettingsvermogen. Die feedback is niet altijd met elkaar te rijmen. En wat de meeste mensen dan doen, is nagaan waar bepaalde feedback vandaan komt en waarom iemand iets zegt.

Zo ook deze voetballer. Zijn verklaring voor de uitspraken van de journalist was de sensatiebeluste houding van de journalist met wie het overigens nooit geklikt had. En de reactie van de trainer klopte, maar ook dat werd alleen gezegd omdat de trainer ook wel wist dat hij hem nog langer nodig had. Gedurende het gesprek kwamen we er langzaam achter dat zijn wantrouwen richting anderen soms wellicht wat te groot was. Negatieve feedback legde hij te gemakkelijk naast zich neer.

Nou hoor ik u al denken: tja, dat is zo’n typische voetballer. En dat is precies waar dit Loesjeverhaal om draait. Dit is namelijk gedrag wat we allemaal laten zien. Voetballer, directeur, politicus of acteur. We hebben allemaal de neiging om negatieve feedback af te zwakken. Negatieve feedback krijgen vinden we over het algemeen niet leuk. We houden graag een positief zelfbeeld in stand. En daar is op zich niks mis mee. Want een positief zelfbeeld houdt onze eigenwaarde in stand. Daarnaast zijn mensen met een positief zelfbeeld ondernemender, kunnen ze beter omgaan met tegenslagen en hebben ze een lagere kans op depressie. Dus zo verkeerd is het niet om vast te houden aan een positief zelfbeeld en die mindere kanten te negeren.

Bewustwording van zelfkennis

Maar om onszelf te ontwikkelen is zelfkennis van grote waarde. En daarvoor heb je de feedback van anderen nodig. Dat is niet altijd makkelijk. Want ja, de trainer heeft belang bij een goede reputatie dus dat zou hem kunnen belemmeren om echt eerlijk te zijn naar de betreffende voetballer. Zoek dus iemand die er geen belang bij heeft. En zo makkelijk is het vervolgens niet, want kennis in de praktijk brengen is al veel vaker een uitdaging gebleken. Maar bewustwording is de eerste stap van verandering.

2 antwoorden
    • Peter van Weel
      Peter van Weel zegt:

      Hoi Michiel,

      Je hebt helemaal gelijk. Inzicht in je eigen talenten, carrièreankers en drijfveren is absoluut noodzakelijk. Met testen of het maken van een POP (Persoonlijk OntwikkelPlan) is dit heel goed mogelijk.
      Dank je wel voor je reactie.
      Vriendelijke groet,
      Peter

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *