Berichten

Wat is prestatiedruk en hoe kun je dit verlagen?

Zo goed als iedereen zal het herkennen: het idee dat je onder de maat presteert. Het gevoel dat er meer van je verwacht wordt, dan dat je kan leveren. De beleving dat je op moet boksen tegen echte carrièretijgers, waardoor je in toenemende mate prestatiedruk op het werk ervaart. Zélfs als je nog op zoek bent naar een leuke baan, moet je presteren. Met een simpele motivatiebrief kom je bijna nergens meer binnen, zeker niet als nieuwkomer. Je moet minstens een persoonlijke vlog, een ‘help mij aan werk’ website of een promotievideo over jezelf hebben gemaakt. Maar waarom zijn we eigenlijk zo gevoelig voor prestatiedruk? En bestaat er een manier om dit te verlagen?

Wanneer ontstaat prestatiedruk?

Prestatiedruk, of in een nog erger geval competitiestress, ontstaat als de nadruk ligt op nóg beter, nóg nog sneller, nóg preciezer, nóg goedkoper. Het optimaliseren van output is het belangrijkste aspect op de werkvloer. Op zich is daar niks mis mee, zo lang het niet ten koste gaan van bijvoorbeeld mentale en fysieke gezondheid van de werknemers. Op het moment dat er naast de druk om de output te verbeteren, ook een constante dreiging is van collega’s die op jouw baan uit zijn, dan kunnen prestatiedruk en werkdruk dramatisch oplopen.

De grootste boosdoeners

Ervaar jij ongezonde prestatiedruk op je werk? Grote kans dat dit deels veroorzaakt wordt door je karakter. Misschien leg jij de lat voor jezelf erg hoog en vind je zelf dat je op de top van je kunnen moet presteren. Of misschien zijn die eerder genoemde collega’s wel de boosdoeners. Er bestaan nog veel andere situaties waardoor de druk om te moeten slagen hoog wordt:

  1. Een gestaag toenemend takenpakket.
  2. Slechte economische vooruitzichten van je bedrijf.
  3. Een slechte persoonlijke economische situatie.
  4. Een baan gebaseerd op een bonus- of targetsysteem.
  5. De onzekerheid van een tijdelijk
  6. De afspiegeling aan anderen.

Prestatiedruk - werkstress

Het nieuwe werken

Gek genoeg kunnen hedendaagse ideeën over werk ook een oorzaak zijn van prestatiedruk. Op dit moment overheerst de overtuiging dat je alleen supergoed kan zijn in je werkzaamheden als je werk tegelijkertijd je passie is. Als je een passie hebt voor snelheid, moet je minimaal topverkoper van crossmotoren worden. Sta jij sterk in het leven, dan is mental coach worden een kleine stap.

Maar als je logisch nadenkt, kun je op je vingers natellen dat het zo niet werkt. Want wie zorgt er dan bijvoorbeeld voor dat de kantoren spik en span zijn aan het begin van een nieuwe werkdag? Laat je daarom vooral niet opjutten door de gedachte dat je van je passie je werk moet maken. Zo lang je een tevreden bent over je werkzaamheden, is het niet erg om je hobby’s alleen in je vrije tijd uit te voeren. Je hoeft niet alles op alles te zetten om van je passie je werk te maken.

Tips om je prestatiedruk te verlagen

Dat het niet gezond is om lange tijd onder druk te staan, dat weten we onderhand wel. Gevolgen van prestatiedruk, werkstress en te zware fysieke arbeid leiden allemaal regelmatig tot langdurig ziekteverzuim. Wil je je prestatiedruk op het werk verlagen? Begin dan eerst eens bij jezelf.

Goed is soms goed genoeg

Start met accepteren dat niet alles wat je doet perfect hoeft te zijn. Soms is goed gewoon goed genoeg. In veel situaties wordt niet eens van je verwacht dat je 150% geeft, maar leg je jezelf die druk op.

Vraag hulp

Heb jij een taak of verantwoordelijkheid gekregen die echt niet bij je past? Praat erover met je leidinggevende of je directe collega. Misschien kunnen bepaalde taken gewisseld worden, waardoor iedereen beter kan presteren. Het verlaagt die vervelende druk direct.

prestatiedruk - militaire oefening

Zorg voor je lichaam

Op het moment dat je goed in je vel zit, kun je meer hebben. Zorg daarom goed voor je lichaam. Eet en drink gezond, sport, rust voldoende uit en doe leuke dingen naast je werk. Zorg ervoor dat je tijdens je werkdag voldoende van houding wisselt, bijvoorbeeld door regelmatig even op te staan om wat te drinken te halen. Heb je een vraag voor een collega? Loop er even heen in plaats van dat je belt of een mailtje stuurt.

Doe alles met aandacht

Probeer je op 1 ding tegelijk te focussen. Hoe meer verschillende zaken je aandacht vragen, hoe moeilijker het wordt om goed te presteren. Hoe minder afleiding, hoe efficiënter je kunt werken en hoe beter je prestaties, zonder dat dit de druk verhoogt.

Spiegel je niet af aan anderen

Prestatiedruk ontstaat ook door de afspiegeling aan anderen. Social media spelen daar een grote rol in. Als je de profielen van je online vrienden bekijkt, lijken ze het veel beter voor elkaar te hebben dan jij. Online uitspraken op bijvoorbeeld Facebook en LinkedIn zijn grotendeels successtories. De meeste mensen delen missers en negatieve gedachten niet online. Daardoor lijkt het leven en de carrière van die ander veel rooskleuriger en neemt de prestatiedruk op je werk misschien toe. Je kunt er echter van uit gaan, dat iedereen slechte periodes doormaakt in zijn leven. Laat je niet onder druk zetten door het zogenaamde perfecte leven van anderen.

Lukt het je niet om de prestatiedruk op je werk te verlagen? Schakel dan de hulp in van je leidinggevende, of van een professional.

Hoe kun je een hoge werkdruk verlagen?

Een te hoge werkdruk is een subjectieve beschrijving. Wat de een als ‘lekker hectisch’ ervaart, is voor een ander persoon een onwerkbare situatie. Dit hangt onder andere af van het karakter van de werknemer, maar ook bijvoorbeeld van zijn persoonlijke omstandigheden. Een zekere mate van werkdruk is normaal, veel mensen presteren beter met een stok achter de deur. Werk je echter gedurende een flinke periode onder een te hoge werkdruk, dan vind je dat waarschijnlijk niet prettig. Op de lange termijn is het ook niet goed voor je gezondheid.

Het ontstaan van een te hoge werkdruk

Om je werkdruk te kunnen verlagen, moet je eerst zien te achterhalen waardoor de hoge werkdruk ontstaat. De meest geziene oorzaken van werkdruk zijn:

De functie

Het kan zijn dat je opleiding niet aansluit bij je werk, waardoor je werk te moeilijk of veel te gemakkelijk voor je is. Een slechte planning kan een hoge werkdruk geven. Overmatig controle of helemaal geen controle werkt bovendien ook erg demotiverend.

De werkomstandigheden

Als de sfeer op het werk slecht is en er veelvuldig conflicten uitgevochten worden, zal de werkdruk toenemen. Het ontbreken van goede voorzieningen en materialen heeft vaak ook een hoge werkdruk tot gevolg. Veel lastige klanten, een slecht netwerk, onderbezetting, het zijn allemaal aandachtspunten als de werkdruk hoog is.

Je karakter

Sommige werknemers worden meer alert door moeilijke omstandigheden, anderen raken volledig in paniek. Zij nemen de spanning van hun werk mee naar huis. Of je de druk op je werk ervaart als te hoog óf als acceptabel, hangt dus ook af van je persoonlijke draagkracht en de totale belasting van jou als persoon.

Hoge werkdruk - post it notes

Persoonlijke gevolgen hoge werkdruk

De gevolgen van een te hoge werkdruk zijn groter dan je denkt. Als je enerzijds het gevoel hebt dat je moet presteren en anderzijds ervaart dat de omstandigheden je tegenwerken, kom je onder psychosociale druk te staan. Daardoor wordt te steeds bevattelijker voor stress. Je gaat niet langer met plezier naar je werk. Daarnaast is het moeilijk de negativiteit op het werk te laten, dus kom je thuis ook in een neerwaartse spiraal. Hoe hoger de spanning op het werk wordt, hoe groter de gevolgen zullen zijn voor je plezier, je creativiteit en gek genoeg ook je effectiviteit. Het is voor iedereen belangrijk om een structurele hoge werkdruk aan te pakken, dus óók voor het bedrijf.

Samen aanpakken

Als je een oplossing gaat zoeken voor je te hoge werkdruk, dan ben je meestal afhankelijk van anderen. Je baas of je manager moet je helpen om je werkdruk te verlagen. Hij of zij moet instemmen met een verandering van de planning, een aanpassing in het werkproces, extra personeel, of het aandragen van de juiste voorzieningen. Als je in je eentje die kar moet trekken, neemt je werkdruk alleen maar toe, in plaats van af. Een effectief team dat de werkdruk aanpakt, komt vaak tot de beste oplossingen.

Hoge werkdruk - stress

Actiepunten om je werkdruk te verlagen

Als je je langere tijd echt niet prettig voelt op je werk, is het extreem belangrijk om iets aan je werkdruk te doen. Je moet de oorzaken van de werkdruk aanpakken. Dat doe je door:

  1. Persoonlijke grenzen te stellen en je daaraan te houden, ongeacht de vraag
  2. Problemen uit te spreken, zodat er een oplossing gezocht kan worden
  3. Een haalbare planning te maken
  4. Stressfactoren zoveel mogelijk te eliminerenis

Als het ondanks herhaalde pogingen niet mogelijk is om je werkdruk te verlagen, is het de vraag of je op de goede plek zit wat betreft functie of bedrijf. Dan kan het verstandig zijn om op zoek te gaan naar iets dat beter bij je past.

Wat is jouw gouden tip om de werkdruk te verlagen?